Kunstenaars

  • Simone Atangana Bekono

    Dit jaar is de ‘writer in residence’ van de Vooruit de Nederlandse Simone Atangana Bekono. Ze werkt er aan een onderzoek dat ze als volgt omschrijft:

    “Als we nadenken over de wereld die een kunstinstelling als Vooruit wil bereiken, maar ook over wat er in het pand zelf, waar de kunst gebeurt, zich afspeelt (en binnen welk kader) denk ik dat ik een interessante spanning en/of discrepantie kan onderzoeken tussen mens, plek en functie/verwachting. Dit onderzoek (of misschien is het meer een mogelijkheid tot experiment) lijkt me interessant om te plegen omdat het een element van engagement in zich meedraagt: wat wordt ons als menselijk lichaam verteld door de codes die ruimtes afgeven, en wat zegt dit over de geschiedenis van die ruimtes en de geschiedenis van onze lichamen in de publieke ruimte?”

    Op 27 september zal ze deel uitmaken van een literaire avond in het kader van het Festival van de Architectuur.

     

    Simone Atangana Bekono (1991) studeerde in 2016 af aan Creative Writing ArtEZ met een bundeling van gedichten en brieven, ‘Hoe de eerste vonken zichtbaar waren’. Ze heeft al een uitgebreid palmares met publicaties (De Optimist, Samplekanon, De Gids…) en optredens (Nacht van de Poëzie, het Wintertuinfestival, Read my World…). In de zomer van 2018 ontving Simone op Theater Aan Zee (Oostende) de Poëziedebuutprijs aan Zee voor haar spraakmakende bundel ‘Hoe de eerste vonken zichtbaar waren’. Momenteel werkt ze aan een roman die bij Lebowski zal verschijnen.

  • Emma Lesuis

    In de live-documentaire Aardappelbloed schrijft Emma Lesuis met woord en beeld een brief aan Zaire, haar Surinaamse bet-bet-overgrootmoeder. Zaire werd tot slaaf gemaakt op plantage Mon Souci aan de Commewijnerivier. Heeft Emma recht op de grond waar Zaire's navelstreng is begraven? In haar zoektocht of ze juridisch en/of moreel recht heeft op de plantage, trekt ze met de camera in de hand door het binnenland. Tijdens haar reis wordt ze geconfronteerd met een slavernijverleden waar ze tot dusver weinig vanaf wist. Maar is het niet ook al zo lang geleden? Of…? Al mijmerend over de Surinamerivier, vraagt ze zich af hoe Surinaams ze zelf eigenlijk (nog) is.

    In Aardappelbloed neemt Emma je live mee naar Mama Sranang en hoor je haar gedachten terwijl ze haar reis beleeft. Het geheel wordt begeleid door een contrabas. Deze voorstelling beleeft haar Belgische première tijdens het TheaterFestival in Gent.

     

    Emma Lesuis (1988) vertelt verhalen in woord en beeld. Ze studeerde Woordkunst aan het Koninklijk Conservatorium in Antwerpen. Ze maakt documentaires voor Canvas en toont live-documentaires op het podium. Daarnaast schrijft Emma teksten voor theater en online platforms zoals rekto:verso. Momenteel werkt ze ook aan een korte documentairereeks over democratische vernieuwers in Europa voor Stichting Nieuwe Helden.

  • Lieke Benders

    STIL. is een 4-jarig project (2017-2020) waarin beeldend theatermaker Lieke Benders stilstaat bij het thema stil. Dit doet ze telkens vanuit een ander perspectief aan de hand van ontmoetingen met makers en mensen die bewust of noodgedwongen stilstaan in de samenleving. De vorm van de resulterende werken varieert van video-installaties, performances, toneelteksten en exposities tot input van het publiek zelf.

    Het STIL.project groeit uit tot één groot finaal museum in 2020. Tijdens de derde editie van het C-TAKT-festival (Genk) biedt STIL.de mini-expo een overzicht van het STIL.project tot nu toe. Zo kan je in een levensgrote stolp al zittend een wandeling maken door de natuur. Terwijl kan je luisteren naar de bijzondere verzameling stiltes van een stiltecomponist. Daarnaast is er STIL.het auditorium. Dit is een pop-up podium waar verdiepende gesprekken plaatsvinden met stiltekenners (wetenschappers, filosofen, architecten, muzikanten…).

     

    Lieke Benders groeide op in Sittard (Nederland) en studeerde in 2003 af als regisseur aan Toneelacademie Maastricht. Sinds 2010 is ze algemeen directeur van de stichting Hoge Fronten. Haar werk bevindt zich op de grens tussen beeldende kunst en theater, tussen theater en het dagelijks leven, tussen traditionele en nieuwe theatrale vormen. Ze kiest er bewust voor om niet agressief, schreeuwend of choquerend te zijn.

  • Het Nederlands Kamerkoor

    Het Nederlands Kamerkoor maakte een programma geïnspireerd op dementie en muziek als medicijn. Het idee komt van hun directeur Tido Visser, wiens vader dement was, en de tekst is van Spinvis. Tijdens het concert wordt zang en muziek afgewisseld met spel. Het publiek reist door het hoofd van een man met dementie. Waar woorden tekortschieten, springt de muziek bij met een beklijvende muzikale selectie uit het hedendaagse koorrepertoire.
    Laat je meeslepen in een ontroerend project waarin creatievelingen van allerlei pluimage elkaar vinden in een smeltkroes van theater, muziek en ontluistering!

     

    Het Nederlands Kamerkoor behoort ruim 80 jaar tot de wereldtop en staat bekend om zijn avontuurlijke en vernieuwende koers. Educatie en participatie maken onlosmakelijk deel uit van de missie van het koor. Sinds 2015 is Peter Dijkstra chef-dirigent van het koor. Hij is een van de meest gevraagde koordirigenten ter wereld en staat keer op keer garant voor sprankelende uitvoeringen. 

    Tido Visser is sinds 2013 Algemeen Directeur van Het Nederlands Kamerkoor. De aanleiding voor de voorstelling Vergeten was persoonlijk, want Lieuwe Visser was behalve een beroemde bariton ook de vader van NKK-directeur Tido Visser. Hij overleed vijf jaar geleden aan de gevolgen van dementie.

  • Sissel Marie Tonn

    Het Intimate Earthquake Archive is een interactieve installatie die data van het Nederlands Metereologische instituut vertaalt naar lichamelijke ervaringen. De data zijn de seismische gegevens van de aardbevingen in Groningen, die het gevolg zijn van bodemverzakkingen door jarenlange aardgaswinning.

     

    Een speciaal ontworpen vest transformeert de gegevens in trillende composities op het lichaam van de bezoeker. De trillingen doorkruisen de huid op dezelfde manier als de aardbevingen de regio Groningen doorkruisten en ze inspireren op die manier een ‘diep luisteren’ van het lichaam.

    Dit art/design project is een internationale samenwerking tussen FIBER/Amsterdam en KiKK-festival in Namen. Zij onderzoeken nieuwe vormen van storytelling gelinkt aan de fragiele en vaak onstabiele verhouding tussen mens/technologie en ecologie. Met dit project willen ze bruggen bouwen tussen verschillende creatieve industrieën en publieken, zowel lokaal als globaal via hun online netwerken.

     

    Sissel Marie Tonn (1986, DK) studeerde in 2015 af met een Master Artistic Research aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. In haar werk maakt ze gebruik van tekst, montage, geluid en draagbare objecten en instrumenten. Sissel richt zich op zintuiglijke en perceptuele structuren van aandacht binnen veranderende omgevingen. 
    Sissel is mede-oprichter van het initiatief Platform for Thought in Motion samen met Jonathan Reus.  Ze ontving de Theodora Niemeijerprijs voor opkomende vrouwelijke kunstenaars (2016) en was in residentie in de Jan van Eyck Academie in Maastricht (2017).

  • Yeb Wiersma & Lotte Geeven

    Arise is een artistieke zoektocht naar de kracht en het gevaar van muziek in het bespelen van emoties van de massa. In die zoektocht gebruiken ze het nationale volkslied als leidraad. Samen met de Iraanse componist Kaveh Vares ontleden en deconstrueren ze verschillende volksliederen uit de landen die samenvallen met de verschillende nationaliteiten die in Mechelen wonen. Dit resulteert in een korte film én een publieke interventie in de stad Mechelen, die onderdeel zal zijn van de film. De film gaat in première in de nieuwe zaal van kunstencentrum nona in de tweede helft van november.

    Nationale liederen, vaak verstofte oude reuzen, zijn ooit gecomponeerd om gevoelens van nationale trots te ervaren. Vandaag de dag zien we enkel nog prevelende monden zonder emotie de woorden playbacken tijdens een internationale voetbalwedstrijd. Toch zal het volkslied niet snel verdwijnen. Het wordt namelijk nog steeds als een effectief instrument ingezet om de verbondenheid met de nationale identiteit en cultuur te versterken. Elk woord, elke toon, interval en frase is zorgvuldig gecomponeerd met als doel om onze emoties naar een punt van overgave te brengen; het kwetsbare kantelpunt waarop we ons kritische zelf verliezen in de massa. Wat gebeurt er wanneer we deze orkestrale spektakelstukken ontdoen van geografische of nationale verwijzingen? De zangteksten verknippen tot een vervreemdende collage, losgezongen van elke landsgrens? De tonen isoleren uit hun context? Kunnen we het instrumentarium dat schuilgaat achter een volkslied ontmaskeren en dezelfde methodiek inzetten om zo het ‘laatste individu’ in de massa te hypnotiseren?

     

    Yeb Wiersma combineert in haar projecten film, fotografie, interventies, performance en tekst. Met haar hybride oeuvre roept ze verrassende relaties en realiteiten op tussen verschillende mensen, (in) levende objecten, tijden en plaatsen, (in) zichtbare krachten. Haar werken werden gepresenteerd door De Oude Kerk, een Verhaal van een Ton, WEST, FOAM Amsterdam, Migrant Journal, Kröller Müller Museum…

    Lotte Geeven (1980) maakt avontuurlijke portretten over de menselijke verhouding tot ongrijpbare abstracte zaken als het luchtruim of de aardbol. Over de hele wereld bestudeert ze hoe we deze complexe fenomenen proberen te begrijpen en controleren. Haar werk werd o.a. getoond in verschillende galeries en musea in New York, Berlijn, Budapest, Londen, China, Indonesië en Canada. In 2010 won Lotte de Illy Prize, prijs voor meest innovatieve kunstenaar. 

  • Claudy Jongstra

    Back to Black is een interdisciplinair project van hedendaagse kunstenaar Claudy Jongstra. Het verbindt de expertise van een museum (Museum Hof van Busleyden) met dat van een academische onderzoeksgroep (ARTECHNE). Claudy Jongstra onderzoekt en verrijkt de huidige kleurperceptie van de bezoeker op een interactieve manier. Dit doet ze aan de hand van de eeuwenoude zwartrecepten en de kunsthistorische kennis van zwart in de Bourgondische periode. Het project richt zich op zwart, aangezien die kleur doorheen de tijden altijd uitgesproken associaties opriep. Zwart was de kleur waarin de Bourgondische en Habsburgse vorsten zich bij voorkeur uitdosten, en de Mechelse ambachtslui stonden in heel Europa bekend voor het zwart verven van stoffen voor kledij. Nu levert de kleur zwart weer compleet andere associaties op, van elegantie tot angst; van ondergronds tot statigheid.

     

    Claudy Jongstra is wereldwijd bekend met haar monumentale kunstwerken van gevilte wol en zijde, geverfd met natuurlijke pigmenten, veelal in openbare gebouwen. Haar oeuvre omvat ook kunstwerken op kleinere schaal in vele internationale museale, particuliere en bedrijfscollecties. In haar werk worden verschillende lagen vilt en weefsel door subtiel borduurwerk verder gedefinieerd waardoor het kunstwerk een sculpturale kwaliteit verkrijgt.

  • Malique Mohamud

    In het kader van Verve ontwikkelt Malique Mohamud een interactieve installatie/performance, hij ontwikkelt een installatie in een nightshop. De verhaallijnen die hieruit voortvloeien, worden vertaald naar een non-lineair (online) programma. Dit zijn bijvoorbeeld podcasts en mixtapes die tijdens de tentoonstelling geproduceerd worden. Ook een webdocumentaire, een online galerie en een bijbehorende storytelling geven inzicht in het discours rondom stedelijkheid in postkoloniale westerse steden.

    Net zoals in Nederland wordt ook in België steeds vaker naar het culturele veld gekeken om oplossingen aan te dragen voor de vraagstukken omtrent leefbaarheid, inclusiviteit en diversiteit in de samenleving. Onze samenlevingen vertonen veel overeenkomsten, maar er zijn ook grote culturele verschillen. Juist deze essentiële verschillen zorgen ervoor dat ontmoetingen nieuwe inzichten en interessante uitwisselingen opleveren.

    Twee avondwinkels, één in Brussel en één in Rotterdam, worden gedurende twee weekenden geherinterpreteerd als stadslabs en informele musea. Aan de hand van mixed media installaties en performances zullen verschillende thema’s worden onderzocht.

    Kapperszaken, shisha lounges, voetbalpleintjes en buurtwinkels zijn ruimtes waar een nieuwe stedelijke identiteit wortel schiet en plekken en plaatsen waar diasporic life betekenis krijgt. Zouden dit soort ruimtes vragen over onder meer identificatie, ontheemding en postkoloniale stress kunnen opwerpen? Wat zou er gebeuren als typologieën van dit soort (semi) publieke ruimtes en de cultuur die er geproduceerd wordt centraal staan in stedelijke ontwikkelingsplannen? Samen met een groep makers en denkers met een migratieachtergrond uit Brussel en Rotterdam onderzoekt Malique Mohamud de regeneratieve mogelijkheden van de buurtwinkel.

     

    Malique Mohamud (1984) is een vernieuwer in de Rotterdamse creatieve sector. Hij is schrijver, ontwerper, straatcultuuronderzoeker en artistiek leider van het platform Concrete Blossom. Malique is een voorvechter van en zoekt betekenis in culturele productie vanuit een Afro-diasporische lens. Autonomie, subversiviteit en machtsrelaties zijn terugkerende thema’s in zijn werk.

  • Promising Young Architects ’19

    Voor het derde jaar op rij organiseren Het Nieuwe Instituut en het Vlaams Architectuurinstituut een tweedaagse uitwisseling voor jonge beloftevolle architecten uit Nederland en België. Het centrale thema van de deze editie van het Promising Young Architects programma is ‘Other than dominant narratives in the collective memory of the urban landscape’. Daarmee sluit het thema van dit jaar aan bij een langlopend onderzoeksprogramma van Het Nieuwe Instituut.

    De uitwisseling bestaat uit een workshop, locatie- en archiefbezoeken en een expertmeeting. Vijftien Nederlandse en vijftien Belgische architecten worden hier uitgedaagd om vanuit hun eigen praktijk een antwoord te formuleren op een herbestemmingsopgave in Rotterdam. Kennisuitwisseling tussen de buurlanden staat daarbij centraal.